Jakie witaminy i minerały są kluczowe w pierwszych tygodniach życia cielęcia?

Pierwsze tygodnie życia cielęcia to okres intensywnego rozwoju – kształtuje się odporność, układ pokarmowy, kościec, a organizm uczy się adaptować do środowiska. W tym czasie odpowiednie żywienie oraz właściwy bilans witamin i minerałów mają kluczowe znaczenie. Ich niedobory mogą prowadzić do słabszej odporności, chorób układu pokarmowego, spowolnienia wzrostu czy problemów ze szkieletem.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze składniki, których cielę potrzebuje w pierwszych tygodniach życia.

Witamina A – odporność i rozwój nabłonków

Witamina A odpowiada za:
– prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego
– zdrowie i szczelność nabłonków jelit oraz dróg oddechowych
– prawidłowe widzenie

Cielęta rodzą się z bardzo niskimi zapasami witaminy A, dlatego jej dostarczanie jest kluczowe – najpierw poprzez wysokiej jakości siarę, a następnie poprzez odpowiednio zbilansowany preparat mlekozastępczy.

Niedobór może skutkować: biegunkami, infekcjami oddechowymi, zahamowaniem wzrostu.

Witamina D – rozwój kośćca i gospodarka wapniowa

Witamina D wspiera:
– wchłanianie wapnia i fosforu
– mineralizację kości
– rozwój mięśni

Cielęta mają ograniczoną możliwość syntezy witaminy D, dlatego jej obecność w preparacie mlekozastępczym i paszach jest niezbędna.

Niedobór prowadzi do: krzywicy, słabego kośćca, apatii.

Witamina E – antyoksydacja i odporność

Witamina E odgrywa kluczową rolę w:
– ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym
– budowaniu odporności w pierwszych tygodniach
– prawidłowej pracy mięśni

Najlepiej działa w połączeniu z selenem – jest to najważniejszy duet antyoksydacyjny u cieląt.

Niedobór prowadzi do: choroby białych mięśni, zaburzeń odporności, większej podatności na infekcje.

Witaminy z grupy B – metabolizm i energia

Na początku życia mikroflora cielęcia nie produkuje jeszcze odpowiedniej ilości witamin z grupy B.

Szczególnie ważne są:
– B1 (tiamina): funkcjonowanie układu nerwowego i metabolizm węglowodanów
– B2 i B3 (ryboflawina, niacyna): przemiany energetyczne
– B5 i B6: odporność i metabolizm białek
– B12: produkcja czerwonych krwinek

Wapń i fosfor – budowa kości

Wapń odpowiada za:
– budowę kości i zębów
– pracę mięśni
– przewodnictwo nerwowe

Fosfor uczestniczy w:
– mineralizacji kości
– produkcji energii
– wzroście komórkowym

Najważniejsza jest równowaga – zwykle proporcja Ca:P wynosi około 2:1.

Magnez – metabolizm i praca mięśni

Magnez wspiera:
– funkcjonowanie mięśni
– przemiany energetyczne
– pracę enzymów

Niedobór może powodować osłabienie, nerwowość i problemy z przyrostami.

Selen – odporność i ochrona komórkowa

Selen działa synergicznie z witaminą E i odpowiada za:
– ochronę komórek przed wolnymi rodnikami
– prawidłową pracę mięśni
– odporność na infekcje

Niedobór prowadzi m.in. do choroby białych mięśni. Nadmiar selenu jest jednak toksyczny, dlatego jego poziom musi być precyzyjnie zbilansowany.

Cynk – skóra, racice, odporność

Cynk wspiera:
– gojenie ran
– rozwój skóry i nabłonków
– zdrowe racice
– reakcje odpornościowe

Jego zapotrzebowanie wzrasta w okresach stresowych.

Miedź – pigmentacja i odporność

Miedź odpowiada za:
– pigmentację sierści
– odporność
– funkcjonowanie enzymów

Jej poziom również musi być precyzyjnie kontrolowany – zarówno niedobór, jak i nadmiar są szkodliwe.