Zapotrzebowanie energetyczne cieląt w okresie zimowym
05.12.2025
Zapotrzebowanie energetyczne cieląt w okresie zimowym
Zimowe warunki mają bezpośredni wpływ na zapotrzebowanie energetyczne młodych cieląt. Wynika to z konieczności utrzymania stałej temperatury ciała, która u cielęcia wynosi ok. 38,5–39,5°C. Gdy temperatura otoczenia spada poniżej tzw. dolnego krytycznego progu termicznego, organizm cielęcia zużywa większą ilość energii na produkcję ciepła. W konsekwencji, aby utrzymać prawidłowe przyrosty i odporność, program żywienia zimą wymaga odpowiednich korekt.
Dolny krytyczny próg temperatury
Dla cieląt w wieku do kilku tygodni dolny krytyczny próg temperatury wynosi około 10–15°C. Oznacza to, że poniżej tego zakresu zaczynają tracić więcej energii na termoregulację.
-Cielę w wieku 1–2 tygodni reaguje szczególnie wrażliwie na spadki temperatury
-Wysoka wilgotność i przeciągi dodatkowo zwiększają straty ciepła
-Zwierzęta trzymane w budkach zewnętrznych zużywają więcej energii niż cielęta w pomieszczeniach ogrzewanych
Wzrost zapotrzebowania energetycznego zimą
Badania pokazują, że przy temperaturze ok. 0°C zapotrzebowanie energetyczne cieląt rośnie nawet o 20–30% w porównaniu z warunkami komfortowymi.
-Przy –5°C zapotrzebowanie może być jeszcze wyższe
-Cielęta o niższej masie urodzeniowej potrzebują proporcjonalnie więcej energii
-Niewystarczająca ilość energii zimą prowadzi do spadku przyrostów i częstszych infekcji
Konsekwencje niedoborów energii
Jeśli zimowy program żywienia nie zapewnia wystarczającej ilości energii, cielęta zaczynają wykorzystywać rezerwy tłuszczowe, co szybko prowadzi do pogorszenia kondycji.
-Spadek masy ciała lub zatrzymanie wzrostu
-Osłabienie odporności i większa podatność na biegunki oraz infekcje dróg oddechowych
-Wysokie koszty odchowu w dłuższej perspektywie
Jak dostosować żywienie zimą?
Aby zrekompensować zwiększone wydatki energetyczne cieląt w okresie zimowym, stosuje się dwa podejścia: zwiększenie ilości preparatu mlekozastępczego lub zwiększenie liczby karmień.
-Zwiększenie koncentracji roztworu wymaga kontroli osmolalności, aby uniknąć przeciążenia układu pokarmowego
-Zwiększenie porcji lub liczby karmień pozwala na lepsze przyswajanie składników odżywczych
-Preparaty o wyższej zawartości tłuszczu dostarczają więcej energii w chłodne dni
Znaczenie odpowiednich warunków środowiskowych
Żywienie to jeden z elementów zimowej strategii odchowu. Równie ważne są warunki, w jakich przebywają cielęta.
-Sucha, gruba ściółka poprawia izolację termiczną
-Ochrona przed przeciągami zmniejsza straty ciepła
-Odpowiednia wentylacja ogranicza rozwój patogenów bez wychładzania zwierząt
